การประคบเย็น ประคบร้อนถ้าทำไม่ถูกวิธีและไม่ถูกสถานการณ์ อาจจะเป็นอันตรายได้


ขึ้นว่า “เด็ก” นั้นก็ต้องเป็นวัยที่ต้องการอยากรู้อยากเห็นตลอดเวลาจึงไม่แปลกเลยที่บ้านหลังไหนมีเด็กๆอยู่ในบ้านจะต้องหนีไม่พ้นการเกิดอุบัติเหตุต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการล้มวิ่งข้อเท้าพลิก วิ่งชนกันจนเลือดกำเดาไหล หรือเป็นอยากรู้อยากลองของมีคมจนเลือดออก ซึ่งผู้ใหญ่ภายในนั้นจำเป็นที่จะต้องรู้การปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้อง โดยกรณีส่วนใหญ่ที่มักจะชอบให้กันกันผิดวิธี ผิดสถานการณ์ นั้นก็คือการประคบร้อยและการประคบเย็นนั้นเอง ดังนั้นเราจึงจำเป็นจะต้องรู้ว่าการประคบร้อนและการประคบเย็นนั้นต้องใช้ในกรณีใดบ้างถึงถูกต้องและปลอดภัย  

การประคบเย็น

อุณหภูมิที่ลดลงจะทำให้เนื้อเยื่อ มีความยืดหยุ่นลดลง หลอดเลือดที่มาเลี้ยงหดตัว ความเย็นจึงมีผล “ช่วยห้ามเลือด ลดอาการบวม”การประคบนั้นทำได้ ด้วยการใช้ถุงพลาสติกใส่น้ำแข็งก้อนหรือทุบเติมน้ำเล็กน้อย ผูกปากถุงให้แน่น (หรือใช้ถุงแบบ ziplock) หุ้มด้วยผ้าขนหนู หรือการหนึ่งวิธีง่ายก็คือการใช้เจลประคบเย็น

 มีการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อต่างๆ เช่น ข้อเท้าแพลง รอยฟกช้ำ จากการกระแทก อาการปวดหรือบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา/การออกกำลังกาย เป็นต้น อาการปวดเฉียบพลันของส่วนต่างๆ เช่น ปวดไหล่ ปวดหลัง การอักเสบ บวม แดง ในระยะฉับพลัน อาการอื่นๆ เช่น ปวดศีรษะ มีไข้สูง เลือดกำเดาไหล แผลจากของมีคม หรือน้ำร้อนลวก ไฟไหม้ที่ไม่รุนแรง

การประคบร้อน

อุณหภูมิของเนื้อเยื่อที่สูงขึ้น มีผลทำให้หลอดเลือดขยาย เพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปที่บริเวณนั้นๆ ทำให้การประคบร้อนไม่เหมาะกับบริเวณที่มีการอักเสบเฉียบพลันใหม่ๆ หรือ มีเลือดออก แต่ดีกับการอักเสบเรื้อรัง ที่สำคัญคือ ความร้อนทำให้ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและข้อต่อดีขึ้น ง่ายต่อการยืดกล้ามเนื้อหรือ ข้อต่อมากขึ้น รวมถึงการให้ความรู้สึกผ่อนคลาย เราจึงเห็นการใช้การประคบร้อนประกอบกับการนวดผ่อนคลายบ่อยๆ ในปัจจุบันนี้ก็มีเจลประคบร้อนออกมาเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกมากขึ้น

หลังได้รับบาดเจ็บ หรืออาการฟกช้ำ 48-72 ชั่วโมงอาการปวดหรืออักเสบเรื้อรัง เช่น ปวดหลัง ปวดไหล่ ปวดเข่าอาการตึงบริเวณข้ออื่นๆ เช่น ปวดประจำเดือน ปวดฟัน เต้านมคัดในช่วงให้นมบุตร

การประคบร้อนและการประคบเย็นนั้นจะต้องแยกแยะในกรณีการใช้ให้ถูกต้อง เพราะอาการแต่ละอาการที่เกิดนั้นต้องการการรักษาที่ไม่เหมือนกันและจะต้องเป็นการรักษาที่ถูกจุดไม่งั้นก็อาจจะเกิดอันตรายต่อผู้ที่บาดอยู่ก็เป็นไปได้