นกหัสดีลิงค์ คืออะไร? ความเชื่อ ศิลปะล้านนา (อีสานด้วย) หาดูยาก


นกหัสดีลิงค์ หรือ นกหัตถีลิงค์ ในสมัยพุทธกาล คืออะไร? มีความเป็นมาอย่างไร ความเชื่อในสมัยโบราณ ทั้งชาวล้านนา ชาวอีสาน มีความเชื่ออย่างไรบ้าง วันนี้ เรามีเนื้อหาดีๆ เป็นความรู้ที่นำไปบอกกล่าวเล่าต่อๆ กันได้ จากคุณ Pestle มาดูกันครับ

---------------------------------------------------


หัสดี=ช้าง(บาลีเขียนเป็นหัตถี) ลิงค์=เพศ หัสดีลิงค์=นกช้างหรือนกมีกำลังดุจช้างสาร

ธรรมเนียมนี้ที่ภาคอีสานก็มีเหมือนกัน แต่กระทู้นี้เป็นงานที่ภาคเหนือนะเจ้า

งานลากปราสาทนกหัสดีลิงค์ ส่งสการพระเถระแห่งล้านนา

นกหัสดีลิงค์ เป็นนกใหญ่ตัวโตเท่าช้าง เรียกชื่อตามเจ้าของภาษาว่า หัตถิลิงคะสะกุโณ

เรียกตามภาษาล้านนาของเราว่า นกหัสดีลิงค์

ตามประวัติศาสตร์ล้านนา ที่บันทึกเล่าขานเอาไว้ว่า นกหัสดีลิงค์ เป็นสัตว์ในป่าหิมพานต์

มีความพิเศษ คือ มีเพศเพียงดั่งช้าง เป็นนกที่มีหัวเป็นช้าง มีหางเป็นหงส์

มีพละกำลังดั่งช้างเอราวัณ ๓-๕ เชือกรวมกัน ซึ่งเป็นสัตว์คู่บารมีของกษัตราเจ้าเมืองผู้มีอำนาจบารมีสูง

ความเชื่อของชาวล้านนา ตั้งแต่อดีตกาลจวบปัจจุบัน นิยมสร้างปราสาทนกหัสดีลิงค์

เพื่อบรรจุพระศพของกษัตริย์ เจ้านายฝ่ายเหนือ รวมถึงครูบาพระมหาเถระชั้นผู้ใหญ่ที่มรณภาพ

เพื่อให้พิธีศพสง่างาม สมฐานะบารมี และเป็นการส่งดวงวิญญาณไปสู่ชาติสรวงสวรรค์ชั้นพรหมโลก

 ณ ปัจจุบันประเพณีวัฒนธรรมนี้ก็ยังคงอยู่คู่กับแผ่นดินล้านนาไม่ขาดช่วงหรือหายไป

เพียงเปลี่ยนรูปแบบไปเท่านั้น เพราะสมัยก่อนการลากปราสาทนกหัสดีลิงค์ จะลากกันจริงๆ

ต่างจากปัจจุบันที่มักจะสร้างให้ปราสาทนกหัสดีลิงค์ตั้งอยู่กับที่ รูปแบบคล้ายเมรุลอยของภาคกลาง

การที่เราจะได้เห็นการลากปราสาทนกหัสดีลิงค์ตามแบบเบ้าโบราณนั้นเป็นของที่หาดูได้ยาก

เพราะต้องใช้แรงกายแรงใจ แรงศรัทธา เป็นอย่างมาก การใหญ่เช่นนี้จึงจะสำเร็จลุล่วงไปได้

วันนี้ที่ เมืองแจ๋ม หรือ แม่แจ่ม ในปัจจุบันอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่

ยังคงรักษารูปแบบดั้งเดิมเอาไว้ได้ นอกจากนี้ในภาพงานลากปราสาท

คุณยังจะได้เห็นการแต่งตัวงดงามของแม่อุ้ยชาวแม่แจ่ม ที่ยังคงรักษารูปแแบบการแต่งกายของชาวล้านนาเอาไว้

ทำให้เราทั้งได้เห็นว่า วัฒนธรรม ประเพณี การแต่งกาย ของชาวล้านนาอันงดงาม

ด้วยผ้าซิ่นตีนจก ผมที่เกล้ามวยไว้อย่างงามแซมด้วยไม้เพื่อบูชาหัว และบูชาพระแก้วเจ้าทั้งสาม

ยามก้มหัวลงกราบสารูปปิมปาเจ้า (พระพุทธรูป) ยังคงสามารถมีให้เราเห็นได้ที่ เมืองแจ๋ม นครเชียงใหม่

เชิญชมฮูปงามๆได้แล้ว ... เจ้า

 คำเกริ่นคำเมืองลุงป.6 ช่วยแปลคำยากๆด้วยนะเจ้า เช่น สการ

 ใช่สักการะหรือเปล่าเจ้าคะ

 ตี้เมืองตุ๊ป.6เคยเห็นก่อเจ้า

แล้วที่อีสานลุงเคยเห็นบ่จ้า ข้้อยเคยอ่านเขาว่างานศพเจ้าคุณ(ลืมซื่อเพิ่น)นักปราชญ์อีสาน อยู่สารคามเป็นงานสุดท้าย จริงบ่จริงก็บ่ฮู้คือกัน เครดิตจากกระทู้คุณสะรี๋ปิงเมืองเว็บปาล์มเด้อค่ะเด้อ ขอบใจจ๊าดนักเจ้า คริคริ  

------------------------------

ส่วนภาพนี้คือ ภาพในงานหลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ

ที่เหลือไว้ ก็คือความทรงจำ

อ่าน 10 คำสอนหลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ ได้ที่นี่