กระบวนพยุหยาตราทางชลมารค

กระบวนพยุหยาตราทางชลมารค (พยุหะ = กองทัพ ยาตรา = เดินทาง ชลมารค = ทางน้ำ)

นี้มีมานานแล้วนับตั้งแต่สมัยดึกดำบรรพ์ 

แต่มาชัดเจนในสมัยอยุธยาเนื่องจากมีบันทึกหลงเหลือ

ของชาวต่างชาติไม่ว่าจะเป็นฮอลันดา(ฮอลแลนด์) ฝรั่งเศสวาดภาพและบันทึกไว้

รูปวาดขบวนเรือสมัยอยุธยาในจินตนาการของฝรั่ง 

แม้รูปร่างเรือจะผิดเพี้ยนไปบ้าง แต่ก็ทำให้เราได้รับรู้ประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเรื่องนี้

กระบวนเรือสมัยอยุธยามีมากเป็นร้อยลำเต็มแม่น้ำเลยทีเดียวเชียว

เรือรูปทรงแบบนี้เคยมีในประเทศพม่าสมัยก่อนตกเป็นเมืองขึ้นอังกฤษด้วย

วาระสำคัญที่จะมีพระราชพิธีแบบนี้  เช่น  ทอดกฐินหลวงตามวัดริมน้ำ  รับทูตต่างประเทศ

ประพาสต่างจังหวัด เช่น แปรพระราชฐานไปลพบุรี ฯลฯ

บาทหลวงกี  ตาชารด์  ติดตามคณะคณะทูตมาอยุธยาพ.ศ 2228  สมัยสมเด็จพระนารยณ์มหาราช

บรรยายว่า พระเจ้าแผ่นดินประทับบนพระโธรนบนเรือมีเรือนยอดทรงมณฑปปิดทองระยับ

สวมผ้าตาดประดับอัญมณี  สวมชฏาทองประดับอัญมณี  เรือปิดทองจนถึงน้ำ  พวกฝีพายสวมเสื้อ

เลื่อมทองต้องแสงแดดเป็นประกายระยิบระยับ   และบันทึกอีกหลายคนก็พูดว่า สวยงามไม่เคยเห็นมาก่อน

ทูตฝรั่งเศสพร้อมคณะบาทหลวงกี ตาชารด์ส่องกล้องดูจันทรุปราคากับสมเด็จพระนารายณ์มหาราชที่วังลพบุรี 

น่าเสียดายว่าเมื่อเสียกรุงครั้งที่สอง กองทัพพม่าได้เผาทำลายโรงเก็บเรือพิธีไปจนหมด

ขบวนเรือปัจจุบันสร้างในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ทั้งสิ้น

ขบวนเรือทอดพระกฐินที่วัดอรุณสมัยโบราณ 

ร.5  ภาพประกอบหนังสือพิมพ์ต่างชาติ

 

พระราชพิธีลงสรงของเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิส มกุฏราชกุมาร ทูลหม่อมลุงแท้ๆของในหลวงเมื่อปี พ.ศ 2429

พระชนมายุ 9 พรรษา  เพื่อชำระร่างกายให้สะอาด สะเดาะเคราะห์และเปิดตัวเป็นรัชทายาท 

ท่านสิ้นพระชนม์ตอนอายุ 15  พรรษา   พิธีจัดที่ท่าราชวรดิษฐ์มองเห็นพระปรางค์วัดอรุณอยู่ซ้ายสุดภาพ

เรือที่ประทับมีสองลำคือ สุวรรณหงส์กับนารายณ์ทรงสุบรรณ 

บทเห่เรือสมัยก่อนนิยมใช้กาพย์เห่เรือของเจ้าฟ้ากุ้ง  ยังท่องได้จนปัจจุบัน

สุวรรณหงส์ทรงพู่ห้อย  งามชดช้อยลอยหลังสินธุ์

เพียงหงส์ทรงพรหมินทร์  ลินลาศเลื่อนเตือนตาชม

ปัจจุบันใช้ผลงานแต่งของนาวาเอก ทองย้อย แสงสินชัย

ส่วนเรืออนันตนาคราชเป็นเรือเชิญผ้าพระกฐิน

 

ในรัชกาลปัจจุบันมีพระราชพิธีเห่เรือรวม 16  ครั้ง  ปีที่แล้วงดน้ำท่วม   ปีนี้เป็นครั้งที่ 17

ฟ้าชายจะเสด็จแทนพระองค์ไปทรงทอดผ้าพระกฐินที่วัดอรุณในวันที่ 9 จะถึงนี้

วันซ้อมเหมือนจริงคือวันที่ 2-6  ส่วนตัวเคยไปดูเมื่อปี 2550 สวยงามมาก  ซ้อมสมจริงก็คิดว่าจะไปดูเหมือนกัน 

เพราะวันจริงไม่ว่างไปชม ค่อยดูย้อนหลังเอา

กระบวนเห่เรือต้อนรับผู้นำประชุมเอเปกปี 2546  ได้ดูทางทีวีงดงามมาก ขนลุกน้ำตาซึมเลย