''อักขระล้านนา'' คนไทยกลุ่มเล็กๆ ผู้ส่งต่อเสน่ห์แห่งอารยธรรมล้านนา

ณ มุมหนึ่งภายในศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบพระชนมพรรษา จังหวัดเชียงใหม่ จำพงษ์ ตั้งตระกูล ชายไทยวัย 79 ปีคนหนึ่ง นั่งอยู่หลังโต๊ะที่มีป้ายเขียนเป็นภาษาไทยและภาษาจีนว่า “กิจกรรมสาธิต เขียนอักขระล้านนา”

.

จำพงษ์เป็นครูสอนอักขระล้านนาที่ได้รับเชิญให้มาเขียนตัวอักษรโบราณให้ผู้เข้าชมงานได้ยล ด้วยการเขียนชื่อผู้เข้าชมงานด้วยอักขระที่เคยใช้กันในอดีต และกำลังจะเลือนหายไปในปัจจุบัน ในงานล้านนาเอ็กซ์โป 2019 ภายใต้แนวคิดกินดี อยู่ดี วิถีล้านนา นำคุณค่าสู่อาเซียน เมื่อวันที่ 28 มิ.ย.-7 ก.ค. ที่ผ่านมา โดยจัดแสดงของดีจาก 4 จังหวัดภาคเหนือของไทย ได้แก่ เชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน

.

เนื่องจากจำพงษ์ หรือ “เฉินเม่าจือ” (陈茂芝) เป็นหนึ่งชาวไทยเชื้อสายจีน ดังนั้น นอกจากการถ่ายทอดอักขระล้านนาให้กับชาวไทยแล้ว เขายังอยากจะเผยแพร่วัฒนธรรมเหล่านี้ให้ชาวจีนได้รับรู้อีกด้วย

.

วันเสาร์วันหนึ่งที่ในศูนย์จัดแสดงฯ แน่นขนัดไปด้วยผู้คน ผู้มาเข้าชมงานบางรายได้เดินมาดูซุ้มอักขระล้านนาของจำพงษ์

.

นักท่องเที่ยวสาวชาวจีนคนหนึ่งเอ่ยขึ้นมาว่า “ช่วยเขียนชื่อของฉันด้วยได้ไหมคะ แต่ว่าเป็นชื่อจีน”

.

“ได้สิครับ” จำพงษ์ตอบ จากนั้นจึงเลือกสรรกระดาษสีเหลืองที่ตกแต่งอย่างงดงามขึ้นมาหนึ่งแผ่น แล้วบรรจงเขียนอักษร “จ้าวเจีย” (赵佳) ชื่อของหญิงสาวลงไปเป็นตัวอักษรล้านนา พร้อมทั้งอธิบายให้เธอฟังว่าอักษรล้านนาคืออะไร

.

ล้านนา คืออาณาจักรเก่าแก่ซึ่งเคยปกครองเชียงใหม่และเมืองโดยรอบ ตั้งแต่ศตวรรษที่ 13-18 แม้ว่าในช่วงศตวรรษที่ 16-18 ล้านนาจะอยู่ภายใต้การปกครองของราชวงศ์ตองอูแห่งเมียนมา แต่หลังจากนั้น ล้านนาก็ได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของสยาม หรือประเทศไทยในปัจจุบัน ทุกวันนี้หากพูดถึงคำว่า “ล้านนา” ในเชิงประวัติศาสตร์แล้ว ผู้คนมักจะนึกถึงภาคเหนือและวัฒนธรรมภาคเหนือของไทย

.

ข้อมูลจากเว็บไซต์ประจำจังหวัดชียงใหม่ระบุว่า พญามังรายทรงสถาปนาเมืองเชียงใหม่ขึ้นในปีพ.ศ.1839 และทรงเป็นกษัตริย์องค์แรกของล้านนา

.

อักขระล้านนาถูกใช้ในเชียงใหม่ตั้งแต่ยุคอาณาจักรล้านนา เพื่อเขียนคัมภีร์ทางพุทธศาสนา และจดจารภาษาไทยถิ่นเหนือ รวมถึงภาษาของชาวไทยวน

.

ปัจจุบัน วัดและโรงเรียนจำนวนมากทางภาคเหนือของไทยมีป้ายอักษรล้านนาควบคู่กับอักษรไทยมาตรฐาน แต่กลับมีเพียงไม่กี่คนในเชียงใหม่ที่อ่านออก

.

จำพงษ์กล่าวกับสำนักข่าวซินหัวว่า เขาสอนอักขระล้านนาทุกวันอาทิตย์ที่วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร วัดดังประจำจังหวัดเชียงใหม่

.

วันรุ่งขึ้น จำพงษ์ได้เชื้อเชิญผู้สื่อข่าวสำนักข่าวซินหัวไปยังศูนย์การเรียนภาษา จารีตประเพณี และวรรณกรรมล้านนา ที่โรงเรียนภายในวัดพระสิงห์วรมหาวิหาร ซึ่งมีคนไทยหลายสิบคน ตั้งแต่เด็กนักเรียนไปจนถึงผู้สูงอายุในวัย 60 กว่าปี มาเข้าเรียนภาษาล้านนาในช่วงเช้าวันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 9.00-11.00 น.

.

ดุสิต ชวชาติ ชายวัย 72 ปี ผู้เป็นครูของจำพงษ์กล่าวว่า “การเรียนการสอนอักขระล้านนาที่วัดพระสิงห์เริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ.2509 โดยอดีตเจ้าอาวาสวัดพระสิงห์ และผมก็เป็นนักเรียนรุ่นแรก”

.

การสอนอักขระล้านนาสมัยก่อนเปิดสอนในช่วงเข้าพรรษาของแต่ละปี ดุสิตใช้เวลาเรียนราว 3-4 ปี จนกระทั่งมีความรู้แตกฉานในด้านนี้

.

“ตอนนั้นผมเป็นครูครับ ผมรู้สึกว่าตัวอักขระล้านนาน่าสนใจมาก เมื่อเรียนแล้วทำให้ผมอ่านคัมภีร์ของศาสนาพุทธที่เขียนด้วยอักขระล้านนาออกครับ” ดุสิตกล่าว

.

ดุสิตซึ่งเป็นครูเกษียณอายุ ที่มาสอนอักษรล้านนาที่วัดพระสิงห์มาทุกวันอาทิตย์ มาเป็นเวลานานหลายปีกล่าวว่า “ตั้งแต่เปิดสอนมาจนถึงตอนนี้ เราไม่เคยคิดค่าเรียนเลยครับ เรายินดีให้ทุกคนมาเรียนกับเรา”

.

การเรียนการสอนอักขระล้านนาแบ่งออกเป็น 3 ระดับด้วยกัน นักเรียนจะต้องเรียนแต่ละระดับเป็นเวลา 1 ปีจึงจะเลื่อนขั้นสู่ระดับถัดไปได้ ในปีนี้ดุสิตมีนักเรียนเพิ่มขึ้น โดยคาดว่านักเรียนในระดับเริ่มต้นจะเพิ่มจาก 10 คนเป็น 40 คน ส่วนนักเรียนระดับกลางคาดว่าจะเพิ่มจาก 3 คนเป็น 10 คน

.

ตอนนี้ที่ศูนย์ฯ มีครูทั้งหมด 7 คนซึ่งล้วนอยู่ในวัยประมาณ 60 ปี จำพงษ์กล่าวว่า “เราพยายามหาครูรุ่นใหม่ครับ แต่ว่ามันไม่ใช่เรื่องง่ายเลย”

.

ภายในศูนย์ฯ นักเรียนระดับเริ่มต้นกำลังเรียนรู้ตัวอักขระ ขณะที่นักเรียนในชั้นที่สูงขึ้นกำลังฝึกอ่านคัมภีร์ โดยมีครูคอยอธิบายคำศัพท์ภาษาเหนือที่ค่อนข้างยากอยู่ข้างๆ โดยดุสิตและจำพงษ์รับหน้าที่ช่วยกันสอนนักเรียนในระดับกลาง

.

ครูให้นักเรียนเปล่งเสียงอ่านอักขระที่จารึกบนฐานพระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์ของเชียงใหม่โดยพร้อมเพรียงกันว่า “นพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่” (ชื่อเต็มในอดีตของเชียงใหม่) เป็นเมืองยิ่งใหญ่แห่งอาณาจักรล้านนาไทย”

.

ก้อย ครูสอนดนตรีอิสระวัย 49 ปี หนึ่งในนักเรียนกล่าวว่า “ฉันคิดว่าเราควรสืบทอดอักษรล้านนาให้คงอยู่สืบไปยังรุ่นลูกรุ่นหลานของเราค่ะ” เธอเสริมว่า “ฉันเรียนอักขระล้านนาที่นี่ และนำไปเล่าให้นักเรียนของฉันฟัง มันคงเป็นเรื่องน่าเศร้าหากไม่มีใครสามารถอ่านตัวอักษรเหล่านี้ได้อีกต่อไป”

.

ญาณารณพ วัย 43 ปี ซึ่งทำงานที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ พบว่าการเรียนอักขระล้านนานเป็นประโยชน์ต่องานของเธออย่างยิ่ง เพราะทำให้เธอสามารถเข้าใจบันทึกทางประวัติศาสตร์จำนวนมากได้ “การเรียนอักขระล้านนาช่วยให้ฉันได้รู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และอดีตของชาติเรามากขึ้น เป็นเรื่องที่ดีมากค่ะ”

.

หนังสือซึ่งเขียนโดยสมหวัง อินทร์ไชยอาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงรายระบุว่า ความเสื่อมของอักขระล้านนาเกิดจากการล่มสลายของอาณาจักรล้านนาเมื่อถูกเมียนมายึดครอง และภายหลังกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของสยาม

.

ปัจจุบันนี้ อักษรไทยมาตรฐานเป็นระบบการเขียนเพียงระบบเดียวที่ได้รับรองอย่างเป็นทางการโดยราชอาณาจักรไทย

.

ดุสิตกล่าวว่า “ตอนนี้ผมก็อายุตั้ง 72 ปีแล้ว เราต้องถ่ายทอดอักขระล้านนาให้ลูกหลานของเราสืบไป”

.

.

ติดตามอ่านข่าวอื่นๆ ที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ที่ https://www.xinhuathai.com/

ความเห็นที่ 2
T

Shipping Japan บริการ Shipping ญี่ปุ่นมาไทยและนำเข้าสินค้าญี่ปุนแบบเคลียภาษีให้เรียบร้อย ลูกค้ารอรับของที่หน้าบ้านได้เลย โดยทีมงานคุณภาพกับงานขนส่งญี่ปุ่นมาไทยตลอดเวลา 5 ปี Shipping JP มีบริการให้ลูกค้าส่งของจากร้านค้าญี่ปุ่น หรือ เว็บไซต์ญี่ปุ่น เพื่อส่งของมาโกดังญี่ปุ่นเราเพื่อให้เรานำเข้าไทยให้ โดยอัตราเรตเริ่มต้นเพียง 250 บาท/kg ทางเรือ และ 950 บาท/kg ทางเครื่องบิน โดยเคลียภาษีนำเข้าให้เรียบร้อยแล้ว 


สนใจคลิก http://shippingjp.com

LINE ID : @shippingjp