ความท้าทายที่ซ่อนอยู่ในการเปิดตัว เรือพลังงานไฟฟ้า ฝีมือคนไทยลำแรกของโลก

เชื่อว่าทุกคนจะเห็นตรงกันว่าโอกาสในวิกฤตที่เกิดขึ้นในช่วงที่สภาพเศรษฐกิจยังไม่ฟื้นตัวดีนักเพราะพิษโควิด-19 นี้ คือ การเปิดตัวนวัตกรรมใหม่ๆมากมาย ที่ส่วนใหญ่จะเป็นนวัตกรรมตอบสนองวิถีชีวิตใหม่ในยุควิกฤตโรคระบาดครองเมือง เช่นกันกับ บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน) หรือ EA ที่ถือโอกาสเปิดตัวนวัตกรรม ยานยนต์ไฟฟ้า ใหม่ล่าสุด ที่แม้จะไม่เกี่ยวกับการวิกฤตโควิด-19 แต่ก็เป็นการปลุกกระแสนวัตกรรม ยานยนต์ไฟฟ้า หรือ Electric Vehicle (EV Car) ให้ลุกโชนขึ้นมาอีกครั้ง ด้วยการนำเสนอ เรือพลังงานไฟฟ้า หรือ MINE Smart Ferry ซึ่งได้จดทะเบียนเป็นเรือพลังงานไฟฟ้าลำแรกที่พูดได้เต็มปากว่าผลิตโดยคนไทย 100%

หากเปิดรับแค่เพียงข่าวการเปิดตัว ‘เรือพลังงานไฟฟ้า’ ลำนี้ ทุกคนอาจจะแค่รู้สึกทึ่งแค่กับสมรรถนะที่ไม่ธรรมดา ที่ติดตัวเรือลำนี้มา ซึ่งตอบโจทย์ทั้งในเรื่องการลดมลพิษและการสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ให้ประเทศชาติ แต่คงยังไม่ทราบถึงเหตุผลเบื้องลึกของการคิดค้น ออกแบบ และผลิตนวัตกรรม ยานยนต์ไฟฟ้า นี้ออกมา โดยผู้ที่จะมาตอบข้อสงสัยนี้กัน เป็นใครไปไม่ได้ นอกจาก สมโภชน์ อาหุนัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)

เรือพลังงานไฟฟ้า ดีต่อสิ่งแวดล้อม ดีต่อสุขภาพ แถมส่งนวัตกรรมใหม่ รันวงการ ยานยนต์ไฟฟ้าไทย

ก่อนจะไปนั่งพูดคุยกับ ซีอีโอ บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ ขอชวนมารับรู้สมรรถนะเกินความคาดหมายของ ‘เรือพลังงานไฟฟ้า’ สัญชาติไทยแท้ ลำแรกในประวัติศาสตร์ กันก่อนเรือลำนี้ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนขนาด 800 KWh ที่ผลิตได้จากบริษัทในกลุ่ม EA โดยนำเทคโนโลยีการชาร์จ DC Fast Charger ของ EA Anywhere ที่ทันสมัยที่สุดของกลุ่ม EA ทำให้สามารถชาร์จแบตเตอรี่ได้อย่างรวดเร็วภายในเวลาแค่ 15-20 นาที และวิ่งได้เป็นระยะเวลา 3 ชั่วโมงติดต่อกัน โดยจุผู้โดยสารได้มากกว่า 200 คนทางบริษัทผู้ผลิต ได้วางแผนจะนำเรือไฟฟ้ามาให้บริการเป็นเรือโดยสารสาธารณะวิ่งในแม่น้ำเจ้าพระยา เริ่มต้นสายที่ปากเกร็ด นนทบุรี ถึงใจกลางกรุงเทพบริเวณสาธร ซึ่งจะใช้เวลาในการเดินทางไม่ถึง 1 ชั่วโมง คาดว่าจะเริ่มให้บริการจริงในช่วงไตรมาสแรกของปี 2564

ทั้งนี้ เพื่อเพิ่มทางเลือกในการเดินทางที่รวดเร็ว เลี่ยงปัญหาการจราจรบนถนน ภายในเรือยังได้ติดเครื่องปรับอากาศ และเครื่องกำจัดเชื้อโรคในอากาศตอบโจทย์วิถีชีวิตนิวนอร์มอล ที่ความปลอดภัยของสุขภาพผู้โดยสารเป็นเรื่องใหญ่ ทั้งยังมั่นใจได้ว่าปลอดภัย กว้างขวาง สะดวกสบาย ประหยัดค่าเดินทางและปราศจากมลพิษจาก PM 2.5 ด้วยอีกทั้งสามารถเชื่อมกับการเดินทางทางน้ำกับระบบขนส่งสาธารณะทางบกได้เป็นอย่างดี ด้วยอัตราค่าโดยสารที่น้อยมากเพื่อไม่เป็นภาระแก่ประชาชน

ภารกิจที่ไม่มีคำว่าเป็นไปไม่ได้ กับการปฏิวัติระบบขนส่งมวลชนไทย ให้ทันสมัย ไฉไล แบบไร้มลพิษ

ได้เวลามาอัปเดตเหตุผลเบื้องลึก เบื้องหลัง ของการสร้าง เรือพลังงานไฟฟ้าจากการ ซีอีโอ EA “สมโภชน์ อาหุนัย” กันแล้ว“จุดเด่นของยานยนต์ไฟฟ้าทุกชนิด ทุกประเภท อย่างที่ทุกคนทราบ คือ การประหยัดไฟฟ้าและพลังงาน รวมไปถึงประสิทธิภาพที่สูงกว่าและไม่มีมลพิษ ซึ่งจุดเด่นที่ผมกล่าวมานี้ไม่ได้เหมาะสมแค่กับการผลิตรถยนต์ส่วนบุคคลเท่านั้น ทว่า เหมาะมากกับระบบขนส่งมวลชน”“เพราะในวันนี้บ้านเรา โดยเฉพาะเมืองหลวงอย่าง กรุงเทพมหานคร พัฒนาไปอย่างมาก เมืองสวย โครงสร้างพื้นฐานดีขึ้น มีประสิทธิภาพขึ้น แต่มียานพาหนะสาธารณะ 2 ประเภท ที่ยังไม่พัฒนา นั่นคือ เรือและรถเมล์”

“อยากให้ทุกคนลองจินตนาการไปด้วยกันว่าถ้าเรามีเรือและรถเมล์ที่สวยงาม ใหม่ มีประสิทธิภาพ ประเทศเราจะดูทันสมัยเพิ่มขึ้นแค่ไหน นี่เป็นสาเหตุหลักที่เราอยากพัฒนา เรือพลังงานไฟฟ้า ขึ้นมา เพื่อให้บริการในระบบขนส่งสาธารณะของไทย”“ที่ผ่านมา เรือโดยสาร เป็นยานพาหนะสาธารณะที่เราไม่เคยได้พัฒนาอย่างจริงจังเพื่อการใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพ เพราะเรือที่ใช้งานอยู่ใช้ระบบเครื่องยนต์ ลักษณะการใช้งาน คือ วิ่งและจอดตามท่า ซึ่งถ้าเราไปดู Power curve หรือ Energy curve ของเครื่องยนต์ เราไม่เคยเดินเรือในจุดที่เครื่องยนต์มีประสิทธิภาพสูงสุดเลย”“ผมขออธิบายด้วยการเปรียบเทียบกับ รถยนต์ อย่างที่เราเข้าใจกันว่าในตอนที่รถติด เราต้องขับรถแบบเบรคๆหยุดๆ จึงกินน้ำมัน ทั้งที่ถ้ารถสามารถวิ่งได้ด้วยความเร็ว 60-70 กิโลเมตร ต่อชั่วโมงได้ รถก็จะไม่กินน้ำมัน”“ฉันใดก็ฉันนั้น เรือโดยสาร ที่วิ่งให้บริการอยู่ทุกวันก็เช่นกัน คนขับต้องเดินเกียร์ 1 สลับกับเกียร์ 2 ตลอดเวลา ทำให้เรือโดยสารนั้นทั้งกินน้ำมันและสร้างมลพิษเยอะที่สุด เรียกว่า ทั้งมลพิษทางเสียง ทางอากาศ และทางพลังงาน“

“ดังนั้น ถ้าเราสามารถเปลี่ยนเรือโดยสารบ้านเราให้เป็น เรือพลังงานไฟฟ้า ขับเคลื่อนด้วยระบบมอเตอร์ย่อมมีข้อดี ไม่ว่าจะเดินเครื่องช้าหรือเดินเครื่องเร็ว ก็กินพลังงานแบบมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกันมาก ดังนั้น ยานพาหนะ ที่จอดๆหยุดๆ เมื่อเปลี่ยนเป็นการใช้ระบบไฟฟ้า จึงช่วยลดอัตราการกินพลังงาน หรือ Energy Consumption ของเรือ ไปได้เยอะมาก” “ขณะเดียวกัน มลพิษทางเสียงก็หายไป เพราะตอนเร่งเครื่องยนต์เรือปกติ เสียงจะดังและปล่อยควันพิษออกมา แต่เครื่องยนต์ของเรือไฟฟ้าจะเดินเงียบมากกว่าหลายเท่า”“อย่างไรก็ตาม ก็ต้องยอมรับว่า พอเราทำยานพาหนะโดยสารที่เป็นระบบไฟฟ้า ยิ่งมีขนาดใหญ่ขึ้นเท่าไร ก็ต้องใส่แบตเตอรี่มากขึ้นเรื่อยๆ เมื่อใส่แบตเตอรี่เยอะขึ้น ก็เกิดความท้าทายขึ้นมาสองเรื่องทันที หนึ่ง เราจะชาร์จแบตเตอรี่อย่างไร เพราะแบตเตอรี่ยิ่งมีขนาดใหญ่ ก็ยิ่งต้องชาร์จนานขึ้น”“สอง จะออกแบบระบบขับเคลื่อนยานพาหนะขนาดใหญ่นี้อย่างไรให้มีประสิทธิภาพ เพราะส่วนใหญ่ที่ผ่านมา เราออกแบบแต่ยานพาหนะส่วนบุคคลที่มีขนาดเล็ก อย่าง รถมอเตอร์ไซค์”นี่จึงเป็นอีก Area หรืออีกพื้นที่หนึ่ง ที่ สมโภชน์ มองว่าเราคนไทยก็มีความสามารถที่จะเป็นบริษัทผู้ผลิตยานยนต์ไฟฟ้าขนาดใหญ่นี้ได้

”เราไม่ได้ซื้อของมาใช้ แต่เรามาพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อใช้เอง” นี่คือคอนเซปที่ท้าทายมากในอุตสาหกรรมการผลิต Area นี้ ซึ่งผมเชื่อว่ามันจะสร้างความภูมิใจให้กับคนไทยทั้งชาติได้”

ภารกิจผลิตนวัตกรรม ยานยนต์ไฟฟ้า Made in Thailand ประกาศศักยภาพคนไทย เก่งไม่แพ้ชาติใดในโลก

“ในวันนี้ ถ้าประเทศไทยจะก้าวข้ามจากประเทศที่มีรายได้ปานกลาง หรือ กับดักรายได้ปานกลาง Middle Income Trap เราจะเป็นประเทศที่รับจ้างประกอบของไม่ได้อีกแล้ว” สมโภชน์ สื่อสารอย่างตรงไปตรงมา“เพราะการรับจ้างนั้น สิ่งที่ได้คือค่าแรง และ Margin หรือส่วนแบ่งการตลาดที่ไม่ได้มากอะไร ดังนั้น ถ้าอยากได้เงินมากขึ้น เราต้องสร้างสิ่งนั้นขึ้นมาเอง และนี่ก็เป็นเป้าหมายในการทำธุรกิจที่ บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ ยึดมั่นมาโดยตลอด โดยวางอยู่บนตรรกะแนวคิดที่ต้องง่ายและจับต้องได้จริง”“เราต้องผันตัวและยกระดับมาเป็นผู้สร้างเทคโนโลยี ซึ่งจะเป็นหนทางที่นำสู่การทำธุรกิจได้อย่างยาวนานและยั่งยืน เพราะถ้าธุรกิจไม่มั่นคง ไม่มั่งคั่งเสียแล้ว เราจะเอาเงินที่ไหนไปจ้างพนักงานเก่งๆให้มาทำงานกับเรา นวัตกรรมใหม่ๆก็ไม่มีทางเกิดได้”“ขณะเดียวกัน จากการที่เราให้ความสำคัญกับการทำ R&D หรือ Research & Development มานานหลายปี จึงค้นพบว่า การสร้างนวัตกรรมยานยนต์ไฟฟ้านั้น ต้องท้าทายตัวเองด้วยการผลิตยานยนต์ที่มีระบบขับเคลื่อนขนาดใหญ่ให้ได้ ชาร์จพลังงานได้เร็วๆ เรือไฟฟ้าลำนี้ เลยไม่ใช่แค่วิ่งได้เฉยๆ แต่เราจะสร้างเรือลำใหญ่ ที่ชาร์จพลังงานไฟฟ้าให้เต็มได้ โดยใช้เวลาไม่เกิน 20 นาที ให้ได้”“ผมกล้ายืนยันว่า เรือลำนี้ เป็นเรือลำแรกของโลก ที่สามารถชาร์จแบตเตอรี่ได้ภายใน 20 นาที ซึ่งแพลตฟอร์มหรือโมเดลนี้สามารถไปใช้ได้กับรถยนต์ เรือเมล์ รถบัส รถลาก ได้ด้วย”“การที่เราเลือกทำเรือโดยสารไฟฟ้านี้เป็นนวัตกรรมแรก จุดประสงค์ของเรา ไม่ใช่แค่ต้องการมาเปลี่ยนภูมิทัศน์หรือนวัตกรรม ไม่ได้ต้องการสร้างความเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีให้กับสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่เราต้องการพิสูจน์ด้วยว่า บริษัทคนไทยก็คิดการใหญ่ได้”

“เพราะถ้าเราทำสิ่งเล็กๆ ยานพาหนะไฟฟ้าเล็กๆ มันก็ไม่ท้าทาย ผมเลยคิดว่า มาจับงานยักษ์เลยก็แล้วกัน เพราะถ้าเราสามารถสร้างปรากฎการณ์ชาร์จแบตเตอรี่ยานพาหนะไฟฟ้าขนาดใหญ่ได้ ภายใน 20 นาที เท่ากับว่าเราล้มยักษ์ได้แล้ว ต่อไปเราจะทำนวัตกรรมยานยนต์ไฟฟ้าที่มีขนาดเล็กลงกว่านี้ ทุกคนย่อมเชื่อถือหมด”“ถ้าเทียบแบตเตอรี่ในเรือไฟฟ้าที่เราคิดค้นขึ้นนี้ กับแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า MINE ที่เราผลิตขึ้น แบตเตอรี่เรือไฟฟ้านี้มีกำลังไฟมากกว่ารถยนต์ถึงประมาณ 25 เท่า”“ผมจึงมองว่า นวัตกรรมเรือไฟฟ้า นี้ เป็นยิงปืนนัดเดียว ได้นกหลายตัว ทั้ง พิสูจน์ให้ทุกคนทั่วโลกได้เห็นว่าคนไทยเราเก่ง เราคิดได้ สร้านวัตกรรมได้ และนี่ยังเป็นการปฏิวัติอุตสาหกรรมในแง่มุมหนึ่งด้วย ผมมองว่า นี่เป็นสิ่งที่จะผลักดันให้ประเทศไทยหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง หรือ Middle Income Trap ได้”

ยานพาหนะเชิงพาณิชย์ ตลาดใหม่ ที่ EA ประกาศจะเป็นผู้เล่นตัวจริงในวงการนี้

“นวัตกรรมยานยนต์ไฟฟ้าที่ บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จะผลิตออกมาต่อไป เราจะมุ่งไปที่ตลาดยานพาหนะเชิงพาณิชย์” นี่คือความท้าทายบทต่อไป ที่ สมโภชน์ ยืนยันว่า เขาไม่ยี่หระที่จะก้าวลงไปเป็นผู้เล่นตัวจริงในวงการนี้ให้ได้“เรามีความท้าทายอยู่ สองด้าน ด้านแรก คือ ที่ผ่านมา ในการผลิต ยานพาหนะหรือรถเชิงพาณิชย์ นี้ ประเทศไทยเรายังไม่เก่ง แต่เราก็ยัง “ตาดูดาว เท้าติดดิน” และพร่ำพูดว่า “เราจะเป็น Detroit of Asia” ซึ่งผมมองว่านั่นคือเรายังยึดติดกกับการเป็นเจ้าตลาดการผลิตรถเล็กอยู่”“ผมไม่ปฏิเสธเลยว่าตลาดรถเล็กเราเก่งแล้ว แต่ในตลาดรถใหญ่ หรือรถเชิงพาณิชย์ อย่าง รถบัส รถหัวลาก รถสิบล้อ เรายังไม่เก่ง ดังนั้น ผมจึงตั้งคำถามว่า ใน Area นี้ ในตลาดนี้ ประเทศไทยควรพัฒนาศักยภาพให้เก่งขึ้นมาหรือไม่ นี่คือสิ่งที่ผมตั้งคำถามมากกว่า”

“สอง รถประเภทที่พูดมานี้ มีต้นทุนในการลงทุนสูงกว่ารถยนต์ หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องยนต์ เพราะมันมีแบตเตอรี่ และแบตเตอรี่ก็มีราคาแพง แต่เมื่อพิจารณาข้อได้เปรียบของยานยนต์ประเภทนี้ คือ ถ้ามีความต้องการใช้รถประเภทนี้มาก ต้นทุนทางพลังงานของยานยนต์ประเภทนี้จะถูกกว่า ดังนั้น ยิ่งใช้เยอะเท่าไร ก็จะยิ่งทำให้การใช้งานยานพาหนะชนิดนี้คุ้มค่ามากขึ้นและคุ้มทุนเร็วขึ้นเท่านั้น”“ดังนั้น ทิศทางในการพัฒนารถไฟฟ้า ควรจะมุ่งไปทาง ยานพาหนะเชิงพาณิชย์ เสียก่อน เพราะเป็นเทรนด์ Heavy Use แบบยิ่งใช้เยอะ ยิ่งเซฟ และยิ่งทำให้ถึงจุดคุ้มทุนเร็ว นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมเราจึงต้องมาเน้นที่ตลาดนี้ เป็นคำตอบด้วยว่าทำไมเราถึงมองเห็นความท้าทายในอุตสาหกรรมการผลิตด้านนี้”“นอกจากนั้น ยานยนต์เชิงพาณิชย์ ยังเป็นยานยนต์ประเภทที่ต้องใช้แบตเตอรี่เยอะ ถ้าเราทำได้ นั่นเท่ากับเป็นการเพิ่มโอกาสให้อุตสาหกรรมพื้นฐานของประเทศเราเกิดได้ เพราะการทำอุตสาหกรรม ต้องมีตลาดที่ Mass ถ้าเรามัวไปรอในตลาดรถเล็ก เมื่อจัดตั้งมา แล้วก็ไม่รู้ว่าจะขายใคร โรงงานก็เจ๊ง โรงงานจึงต้องแสวงหาลูกค้ารายใหญ่ ซึ่งก็คือ ยานพาหนะเชิงพาณิชย์ นั่นเอง”

“เพราะถ้าเรามีศักยภาพในการผลิตยานพาหนะเชิงพาณิชย์ ก็เท่ากับเรามีดีมานด์ สามารถสร้างอุตสาหกรรมพื้นฐานอย่างที่ประเทศไทยเคยประกาศออกไปว่าจะก้าวสู่การเป็น Detroit of Asia ได้อย่างสมศักดิ์ศรี ซึ่งในตอนนี้ ตัวรถ เราสร้างได้ทั้งหมดแล้ว เราแค่ขาดชิ้นส่วนสำคัญๆ คือ ระบบขับเคลื่อน มอเตอร์ แบตเตอรี่ ซึงตอนนี้ก็ไม่ใช่เวลาที่เราจะไปทุ่มทำอุตสาหกรรมยานยนต์ในแบบที่เราเคยทำมา จนละเลยการกระโดดมาลุยด้านการผลิตชิ้นส่วนสำคัญทั้ง 3 ที่ผมกล่าวมา เพราะนี่จะชี้ชะตาว่าเราจะพัฒนาตัวเองไปเป็นผู้ผลิตยานยนต์เชิงพาณิชย์ได้หรือไม่”“และในทางกลับกัน ถ้าเราสามารถเป็นผู้ผลิตชิ้นส่วนสำคัญอย่างที่กล่าวมา มันก็จะไปสนับสนุนให้อุตสาหกรรมการผลิตชิ้นส่วนรถยนต์ของเราแข็งแรงขึ้นได้ แทนที่ ฐานการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ หรือผลิตรถยนต์ ที่กำลังจะเปลี่ยนใจ ย้ายฐานไปอยู่ประเทศอินโดนีเซีย หรือ เวียดนาม ก็อาจจะไม่เปลี่ยนใจ หรือนักลงทุนรายไหนที่กำลังมองว่าจะขยายฐานการผลิต ประเทศไทย ก็อาจเป็นตัวเลือกแรกๆที่เขามองมาก็ได้”“ที่ผ่านมา ในส่วนของการใช้งาน ยานยนต์พาณิชย์ เราก็มักจะนำเข้ามาใช้เสียเป็นส่วนใหญ่ หรือนำเข้าตัวคัทซีย์มา แล้วประกอบแค่เล็กๆ น้อยๆ แต่ผมว่า ถ้าวันนี้เรากล้าท้าทายตัวเอง ประตูแห่งการเป็น Detroit of Asia จะเปิดกว้างมากขึ้นอย่างแน่นอน”


https://www.salika.co/2020/09/02/mine-smart-ferry-electric-vehicle-from-ea/